Çocuğunuz Hata Yaptığında İlk Tepkiniz Ne Oluyor? | Mr. Miyagi İlkesi | Hatalardan kalıcı dersler çıkarmak için bir sistem kurun
- Ekrem Başarı

- 30 Kas 2025
- 3 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 Ara 2025
Kaçınılmaz gerçeği konuşarak başlayalım:
Mükemmel değilsiniz. Ve bu, iyi bir şey!
Sabrınızın taştığı, "keşke yapmasaydım" dediğiniz anlar oldu, olacak da. Toplum ve kişisel beklentiler bizi sürekli o ulaşılmaz "mükemmel ebeveyn" hedefine itiyor.

Oysa bu baskı, en büyük düşmanımız. Bizi hata yaptığımızda suçluluk döngüsüne hapsediyor ve asıl ilerlememiz gereken yerden, yani hatadan ders almaktan alıkoyuyor.
Temel felsefemiz çok basit: Odak noktanız hata değil, hataya verdiğiniz tepki olsun.
Bir hata, sizin yetersiz olduğunuz anlamına gelmez; yalnızca daha fazla dikkat gerektiren bir alana işaret eden tarafsız bir uyarı ışığıdır.
İlgili makale: Mükemmel Olmak Zorunda Değilsin: Esnek Ebeveynlik Sırrı
İlerleme, hatayı hiç yapmamakta değil, ona bilinçli, sevgi dolu ve yapıcı bir tepki vermekte gizlidir.

Adım 1: Kendinize Affetme Sözü Verin
Yoğun bir günün sonunda çocuğunuza istemeden yüksek sesle bağırdınız. O an hissettiğiniz suçluluk, size gün boyu eziyet ediyor, değil mi? İşte o döngüyü hemen kesin.
O An Ne Yapmalısınız?
Durun ve Etiketlemeyin: "Ben kötü bir anneyim/babayım" demeyi bırakın. O anki eyleminizi, kişiliğinizden ayırın. Bu sadece yorgunluğun ya da stresin bir sonucuydu.
Affet ve Odaklan: Zihninizde şunu söyleyin: "Hata yaptım. Kendimi affediyorum. Şimdi ne yapabilirim?"
Çözüme Geçin: Bağırmak bir hataydı, peki bu size ne öğretti?
Belki de yorgun olduğunuzda 15 dakikalık bir mola almanız gerektiğini.
Hemen yarın için bir çözüm planı yapın: "Yarın çok stresliysem, tartışmaya girmeden önce 'Şimdi konuşamıyorum, biraz sakinleşeyim' diyeceğim."
Bu, hatayı pasif bir pişmanlıktan, aktif bir öğrenme aracına dönüştürür.
İlgili makale: Çocuğunuzu Etiketliyor Musunuz? (İpucu - Hepimiz Yapıyoruz)

Adım 2: Çocuğunuza Sevgi ve Güvenle Yaklaşın (Mr Miyagi İlkesi)
Çocuğunuz okulda kötü bir not aldı, önemli bir işi unuttu veya bir kuralı çiğnedi. O an, çocuğunuzun size değil, kendine karşı en acımasız olduğu andır.
Burada iki şeyi dengelemeniz gerekir: Koşulsuz Sevgi ve Yüksek Beklenti.

Sevgiyle Başlayın
Önce duygusal bir destek verin. Çocuğunuza sarılın veya göz teması kurun. Ona hatanın onu tanımlamadığını hissettirin.
Yanlış İfade: "Neden bu kadar dikkatsizsin?"
Doğru İfade: "Bir sınavla her şey bitmez, kendini göstermek için daha çok fırsatın olacak. Bu not senin kim olduğunu göstermez. Ben senin yapabileceklerine inanıyorum ve seni çok seviyorum. Seni koşulsuz seviyorum ve sana güveniyorum."
Disiplin, bu sevgi bağını kurduktan sonra gelmelidir. Böylece çocuk savunmaya geçmez, öğrenmeye açık kalır.
İlgili makale: Çocuklar İçin Etkili Disiplin ?
Hata, Potansiyelin Geçici Bir İstisnasıdır
Çocuğunuz işi "batırdığında" bile, ondan daha iyisini yapabileceğine dair sarsılmaz inancınızı hissetmelidir. Diyelim ki, oğlunuz basketbol maçında önemli bir atışı kaçırdı ve yıkıldı.
"Üzülmekte haklısın, bu can sıkıcı bir an, biliyorum. Kaçan bir sayı senin bütün kariyerini belirlemez. Bu sadece antrenmanlarımıza neye biraz daha odaklanacağımızı gösterebilecek bir ipucu. Haydi gel, birlikte bakalım."
Bu yaklaşım, hatayı bir durak noktası değil, bir sonraki adımı gösteren bir işaret fişeği haline getirir.
İlgili makale: Ebeveynlere Özel: Çocuğunuzun Gelişim ve Başarı İştahını Nasıl Açarsınız? (Oyunlaştırma Sırlarıyla!)

Adım 3: Çalışma Alışkanlıkları İçin Büyüme Dili Kullanın
Çocuklarımızın kendi hakkında kullandığı dil, başarısını doğrudan etkiler.
Sabit Zihniyet: "Matematikte kötüyüm." (Kapı kapalıdır.)
Büyüme Zihniyeti: "Matematikte henüz iyi değilim." (Kapı aralıdır.)
Kullanacağınız Güçlü Kelime: "Henüz."
Çocuğunuz çalışma alışkanlığı kazanma yolunda başarısızlık yaşadığında, asla yeteneği değil, çabayı ve stratejiyi övün.
Yanlış Geri Bildirim: "Ne kadar zekisin!" (Başarıyı doğuştan yeteneğe bağlar.)
Doğru Geri Bildirim: "Bu ödevde ne kadar sıkı çalıştın! Erken başlayıp not alma stratejin gerçekten işe yaradı." (Başarıyı üretken alışkanlıklar ile ilişkilendirir.)
Eğer bir ev işini yapmayı unuttuysa, suçlamak yerine sistemi tamir etmeye odaklanın: "Bu işi üst üste iki gün atlaman, hatırlatıcıya ihtiyacımız olduğunu gösteriyor. Gel, birlikte banyoya bir kontrol listesi asalım." Ceza yok, sistem onarımı var.
İlgili makale: Çocuğunuzun İradesi Güçlü | Sadece Bağlamı Zayıf

Adım 4: Dersleri Kalıcılaştırmak İçin "Tek Odak Kuralı"
Hata yapmak bir kez olur, ancak aynı hatayı tekrar etmek bir sistem sorunudur. Hatalarınızdan kalıcı dersler çıkarmak için bir sistem kurun:
Hata Analizi: Her hafta, sizi en çok zorlayan anı düşünün (Örn: "Her zaman akşam 7'de patlıyorum"). Bu hata neye mal oldu? (Enerji, 20 dakika stres). Bu hata size ne öğretti? (Yorgunluk, netlik eksikliği).
Tek Odak Planı: Bu hatanın kök nedenini çözecek tek bir, küçük eyleme odaklanın.
Örneğin: "Çocuk 'hayır' dediğinde tartışmaya girmek yerine, 3 saniye duracağım ve sadece dinleyeceğim."
Özürle Model Olun: Çocuğunuzdan özür dilediğinizde (ki bu çok önemlidir), sadece duygusal pişmanlığınızı değil, yeni stratejinizi de paylaşın.
"Sana bağırdığım için çok üzgünüm ve özür dilerim. Bu doğru değildi. Bir dahaki sefere sesimi yükseltmeden, daha sakin konuşabilmek için önce durup üç kez derin nefes almayı planladım."
Çocuğunuz bu şeffaflığı gördüğünde, hataların bir son değil, sistemin iyileştirilmesi için bir başlangıç olduğunu öğrenir.

Unutmayın: Bu yolculukta amacımız, hataları tamamen ortadan kaldırmak değil, hataların hemen ardından, sevgiyle ve bilinçli bir planla ilerlemektir.
Kendinizi affedin, odaklanın ve her gün çocuğunuzla birlikte büyümeye devam edin.
Ekrem BAŞARI
Matematik KULÜBÜ



Yorumlar